الْحَياةِ الدُّنْيا وَفِي الآخِرَةِ ، خدا كسانى را كه ايمان آوردند ، به قول ثابت در حياة دنيا و در آخرت پا بر جا مىكند ، و خلاصه آن چنانشان را آن چنانتر ميسازد ) ، « 1 » پس معلوم مىشود بقول معروف چشمه بايد از خودش آب داشته باشد ، تا با لايه روبى زيادترش كرد ( مترجم ) ( يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّه ، وَآمِنُوا بِرَسُولِه ، يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِه ، وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُوراً تَمْشُونَ بِه ، اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد . از خدا بترسيد ، و برسول او ايمان بياوريد ، تا خدا از رحمتش دو برابر بشما بدهد ، و برايتان نورى قرار دهد ، تا با آن نور مشى كنيد ) « 2 » ( فراموش نشود كه فرمود : اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ، ايمان بياوريد ، معلوم مىشود ايمان اولى فطرى است ، و ايمان دومى برسول و بكتاب او است . مترجم . إِنْ تَنْصُرُوا اللَّه يَنْصُرْكُمْ وَيُثَبِّتْ أَقْدامَكُمْ ، اگر خدا را يارى كنيد ، خدا ياريتان مىكند ، و ايمانتان را قوى مىسازد ) ، « 3 » ( معلوم مىشود يارى كردن دين خدا كه همان هدايت اولى است سبب مىشود ثبات قدم را ، كه خود هدايت دومى و زائد بر اولى است ) . ( وَاللَّه لا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفاسِقِينَ ، خدا مردم تبهكار را هدايت نمىكند ) « 4 » ، پس معلوم مىشود انحراف از هدايت اولى ، كه همان تبه كارى باشد ، باعث محروميت از هدايت خدا مىگردد ، و از اين قبيل آياتى ديگر . و مسئله ضلالت كفار و منافقين ، عينا مانند هدايت متقين ، داراى دو مرحله است ، يكى از ناحيه خود مردم ، و يكى بعنوان مجازات از ناحيه خدا ، كه انشاء اللَّه به زودى بيانش خواهد آمد . و در آيات مورد بحث بحياة ديگرى اشاره شده ، كه انسانها در آن حياة زندگى را از سر مىگيرند ، حياتى است كه فعلا پنهان است ، و نسبت بحياة دنيا جنبه باطن را دارد نسبت به ظاهر ، حياتى است كه زندگى انسان بوسيله آن حياة در همين دنيا و بعد از مردن و در بعث و قيامت يكسره مىشود ، و در بين ، مرگى ، و انعدامى فاصله نمىگردد ، هم چنان كه فرمود : ( أوَ مَنْ كانَ مَيْتاً فَأَحْيَيْناه ، وَجَعَلْنا لَه نُوراً ، يَمْشِي بِه فِي النَّاسِ ، كَمَنْ مَثَلُه فِي الظُّلُماتِ لَيْسَ بِخارِجٍ مِنْها ؟ آيا كسى كه مرده و بى جان بود ، او را زنده كرديم ، و برايش نورى قرار داديم ، تا با آن در ميانه مردم آمد و شد كرد ، مثل كسى است كه در ظلمتها قرار دارد ، و بيرون شدنى برايش نيست ؟ ) « 5 » كه انشاء اللَّه به زودى بحث ما پيرامون اين زندگى خواهد آمد . ( يؤمنون ) : ايمان ، عبارتست از جايگير شدن اعتقاد در قلب ، و اين كلمه از ماده ( ء - م - ن ) اشتقاق يافته ، كانه شخص با ايمان ، به كسى كه بدرستى و راستى و پاكى وى اعتقاد

--> 1 - سوره ابراهيم آيه 27 2 - سوره حديد آيه 28 3 - سوره محمد آيه 7 4 - سوره صف آيه 5 5 - سوره انعام آيه 122